{"id":323,"date":"2025-10-27T11:57:22","date_gmt":"2025-10-27T11:57:22","guid":{"rendered":"https:\/\/aleksanderbrych.com\/?p=323"},"modified":"2025-11-11T00:06:31","modified_gmt":"2025-11-11T00:06:31","slug":"jak-dobry-jestem-czy-robie-postep","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/aleksanderbrych.com\/en\/2025\/10\/27\/jak-dobry-jestem-czy-robie-postep\/","title":{"rendered":"Jak dobry jestem? Czy robi\u0119 post\u0119p?"},"content":{"rendered":"

Tym tekstem zaczynam nieregularn\u0105 seri\u0119 tekst\u00f3w nt. cz\u0119sto pojawiaj\u0105cych si\u0119 my\u015bli i przekona\u0144 podczas gry czy uprawiania sportu. Sformu\u0142uj\u0119 je, podam potencjalne, najcz\u0119stsze przyczyny i potencjalne skutki, a w przypadku my\u015bli szkodliwych, zasugeruje my\u015bli, kt\u00f3rymi mo\u017cna te szkodliwe zast\u0105pi\u0107. Pierwszy przyk\u0142ad to:\u00a0<\/span><\/p>\n

 <\/p>\n

jak dobry jestem w gr\u0119?<\/span><\/p>\n

jak dobry jestem na tle innych graczy?<\/span><\/p>\n

czy robi\u0119 post\u0119p?<\/span><\/p>\n

 <\/p>\n

Na pierwszy rzut oka powy\u017csze my\u015bli wygl\u0105daj\u0105 nie\u017ale, jako refleksja nad poziomem swojej kompetencji. Wpisuje si\u0119 ona w psychologiczn\u0105 koncepcj\u0119 por\u00f3wna\u0144 spo\u0142ecznych. Por\u00f3wnania spo\u0142eczne to do\u015b\u0107 typowy przypadek, w kt\u00f3rym has\u0142a \u201cto zale\u017cy\u201d i \u201cwszystko jest w porz\u0105dku w sensownych ilo\u015bciach\u201d s\u0105 prawdziwe. Wi\u0119c od czego to zale\u017cy? Na przyk\u0142ad samo spisywanie wynik\u00f3w i opisywanie swojego post\u0119pu z perspektywy czasu jest bardzo polecane, bo zwi\u0119ksza nam poczucie kompetencji, a przez to pewno\u015b\u0107 siebie – jedn\u0105 z kluczowych zdolno\u015bci ka\u017cdego sportowca. Z drugiej strony zastanawianie si\u0119 czy jestem w top10% czy w top14% graczy raczej powoduje negatywne skutki, zw\u0142aszcza jak pojawia si\u0119 podczas mecz\u00f3w. Oto dlaczego:<\/span><\/p>\n

 <\/p>\n

Problem z grup\u0105 odniesienia<\/span><\/p>\n

 <\/p>\n

O ile kto\u015b nie rywalizuje na poziomie wysokiego wyczynu, nie rywalizuje profesjonalnie, to trudno okre\u015bli\u0107 jak dobry jest w danej dyscyplinie. Najlepsi z regu\u0142y maj\u0105 sensownie wyznaczone ranking czy ligi (zw\u0142aszcza w sportach indywidualnych) i do\u015b\u0107 jasno widz\u0105 swoj\u0105 pozycj\u0119 na bazie poprzednich gier na tle danego kraju czy ca\u0142o\u015bci kategorii. Natomiast w przypadku amator\u00f3w jest to skrajnie trudno dlatego, \u017ce nie ma grupy odniesienia. Przejd\u017a si\u0119 na dowolne boisko w okolicy. Popatrz jak dzieci czy doro\u015bli graj\u0105 w pi\u0142k\u0119. Jak dobrze graj\u0105? top10% najlepszych, 30%, 50% Ale jakiej grupy? Wobec wszystkich obywateli, wobec wszystkich w swoim wieku czy wobec wszystkich co przynajmniej raz w tygodniu chodz\u0105 na boisko? Podobnie w grach komputerowych. Wbicie dywizji nie da Ci\u0119 do procenta graczy, bo procent trzeba liczy\u0107 od konkretnej populacji. Ta populacja mo\u017ce by\u0107 skrajnie r\u00f3\u017cna – od og\u00f3\u0142u wszystkich ludzi na \u015bwiecie czy w regionie przez wszystkich co pobrali gr\u0119, wszystkich co grali przynajmniej 5 gier rankingowych w tym roku. A co z graczami, kt\u00f3rzy graj\u0105 w gr\u0119, ale unikaj\u0105 tryb\u00f3w rankingowych? Dlatego tak d\u0142ugo jak jeste\u015b amatorem, sensowne okre\u015blenie swojego poziomu kompetencji jest w\u0142a\u015bciwie niemo\u017cliwe i mo\u017cna tym poczuciem w\u0142asnej kompetencji mocno manipulowa\u0107 w obie strony.\u00a0<\/span><\/p>\n

 <\/p>\n

Nielinearno\u015b\u0107 post\u0119pu i wahania wykonania<\/span><\/p>\n

 <\/p>\n

No dobra, nie mog\u0119 okre\u015bli\u0107 jak dobry jestem na tle innych p\u00f3ki nie dotr\u0119 do samego czuba. To mo\u017ce chocia\u017c okre\u015bl\u0119 jak dobry jestem wobec siebie z przesz\u0142o\u015bci?\u00a0 Jest to jak najbardziej mo\u017cliwe i s\u0105 \u0107wiczenia, kt\u00f3rych celem jest, ponownie, budowanie poczucia w\u0142asnej kompetencji, rozwoju, przez co wspieranie motywacji (nic tak nie motywuje jak \u015bwiadomo\u015b\u0107 w\u0142asnego post\u0119pu, taka lekcja dla trener\u00f3w i nauczycieli) Natomiast jest to mo\u017cliwe dopiero z d\u0142u\u017cszej perspektywy czasowej tj. miesi\u0119cznej lub rocznej. Kr\u00f3tsza perspektywa czasowa jest mocno zafa\u0142szowana przez naturalne wahania poziomu wykonania. Mog\u0142e\u015b rozegra\u0107, dajmy na to, \u015bwietn\u0105 lig\u0119 weekendow\u0105 i mie\u0107 szcz\u0119\u015bliwy matchamaking, albo mie\u0107 tragiczny matchmaking i znacznie gorsze wykonanie bo Ci babcia zmar\u0142a i przez to wynik te\u017c s\u0142aby. S\u0105 to normalne wahania poziomu wykonania, kt\u00f3re wyst\u0119puj\u0105 w grach i w sporcie i szczerze powiedziawszy, najlepsi zawodnicy to ci, kt\u00f3rzy potrafi\u0105 to wachniecie wykonania skontrolowa\u0107 akurat na najwa\u017cniejszy wyst\u0119p. Tak\u017ce por\u00f3wnywanie si\u0119 do przesz\u0142ego siebie – tak, polecam, ale z wi\u0119kszej perspektywy czasowej i z dobrze opisanymi wynikami zawod\u00f3w i celami trening\u00f3w. Klasycznym przyk\u0142adem bycia lepszym od siebie z przesz\u0142o\u015bci jest zdobywanie kolejnych rekord\u00f3w w czasie na dany dystans czy ilo\u015bci podniesionych kilogram\u00f3w. na si\u0142owni. Dlatego tez sporty wytrzyma\u0142o\u015bciowe i si\u0142owe s\u0105 tak atrakcyjne – daj\u0105 one bardzo \u0142atw\u0105 w interpretacji informacj\u0119 zwrotn\u0105 i poczucie post\u0119pu.\u00a0<\/span><\/p>\n

 <\/p>\n

Dystrakcja i l\u0119k zamiast pewno\u015bci\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0<\/span><\/p>\n

 <\/p>\n

Co wi\u0119cej my\u015bli dotycz\u0105ce swojego poziomu zwyczajnie przeszkadzaj\u0105 w efektywnym trenowaniu. Podczas gry, podczas treningu nasze my\u015bli powinny by\u0107 mo\u017cliwie jak najbli\u017cej tu i teraz, jak najbli\u017cej tego, co robimy by zmaksymalizowa\u0107 poziom wykonania i efekt treningowy\/edukacyjny. Co wi\u0119cej, wprowadzaj\u0105 one l\u0119k, w\u0105tpliwo\u015bci \u201cczy dobrze trenuj\u0119?\u2019 \u201cczy to ma sens?\u201d \u201c a mo\u017ce nie mam predyspozycji\u201d co znacz\u0105co obni\u017ca zar\u00f3wno efektywno\u015b\u0107 jak i satysfakcj\u0119 z trening\u00f3w. Niekt\u00f3rzy trenerzy w og\u00f3le sami prowokuj\u0105 podobne my\u015bli co jest ca\u0142kowitym zaprzeczeniem tego, co wiemy o psychologii w sporcie. Mecz czy trening to nie czas na refleksj\u0119 nad swoim poziomem sportowym!\u00a0\u00a0<\/span><\/p>\n

 <\/p>\n

My\u015blenie wynikowe zamiast procesowego (mistrzowskiego)<\/span><\/p>\n

 <\/p>\n

Podstawow\u0105 ide\u0105 sportu pozytywnego ( wielu filozofii \u017cycia w og\u00f3le) jest czerpanie rado\u015bci z procesu i ciekawo\u015b\u0107 siebie. Sam proces, przygoda ze sportem (ale te\u017c z dziedzin\u0105 edukacji, z prac\u0105, z hobby, z relacj\u0105 z jak\u0105\u015b osob\u0105) powoduje r\u00f3\u017cne emocje i stawia rozmaite wyzwania. I w\u0142a\u015bnie to bycie cz\u0119\u015bci\u0105 procesu jest esencj\u0105, sol\u0105 \u017cycia, przynajmniej moim zdaniem. W opozycji do niego stoi my\u015blenie wynikowe, czyli dbanie wy\u0142\u0105cznie b\u0105d\u017a dominuj\u0105co o rezultat. Jest ono szkodliwe na wielu p\u0142aszczyznach – powoduje presj\u0119, cz\u0119sto zachowania szkodliwe dla zdrowia i nieetyczne, b\u0142\u0119dy w selekcji zar\u00f3wno zawodnik\u00f3w jak i technik pracy, taktyk, stygmatyzacj\u0119, hejt etc. No generalnie nie lubimy si\u0119 z my\u015bleniem wynikowym mocno. Jednak trzeba pami\u0119ta\u0107, \u017ce sport (\u017cycie te\u017c) bez wyniku nie istnieje i ten wynik, mozliwe najbardziej obiektywnie mierzalny i sprawiedliwy jest nam potrzebny i jest miar\u0105, lustrem naszych stara\u0144 i mo\u017cliwo\u015bci. Nale\u017cy jednak wynik odpowiednio interpretowa\u0107. Pora\u017cka nie zawsze oznacza, ba, zazwyczaj nie oznacza (wszak ka\u017cdy sportowiec co\u015b kiedy\u015b przegra\u0142), \u017ce jeste\u015b do dupy i si\u0119 nie nadajesz. Pora\u017cka oznacza, \u017ce s\u0105 aspekty do poprawy, ze jeszcze nie masz pewnego poziomu\/standardu wykonania. Odpowiednia interpretacja wyniku i wyci\u0105ganie z niego wniosk\u00f3w to szeroki i trudny temat dla wszystkich grup – psycholog\u00f3w, zawodnik\u00f3w, trener\u00f3w i rodzic\u00f3w.\u00a0<\/span><\/p>\n

 <\/p>\n

Podsumowanie<\/span><\/p>\n

 <\/p>\n